“Ik zou ook wel een boek willen schrijven, maar ik heb er geen tijd voor.” Als ik een euro zou krijgen voor iedere keer dat ik deze zin hoorde zou ik rijk zijn. Nou ja… ik zou er in elk geval een paar keer voor naar Starbucks kunnen.
Er is niet zoiets als het ‘perfecte schrijfmoment’. De omstandigheden zijn nooit ideaal en wachten op dat ‘magische moment’ zorgt er voor dat er een jaar voorbij gaat zonder een letter op papier. Ik weet dit. Ik heb dit ervaren. Sterker nog: ik doe mijn beste schrijfwerk juist op het moment dat ieder ander zou zeggen ‘dit is onmogelijk’.
Mijn eerste roman heb ik voor een deel geschreven tijdens ritjes in de trein van Kampen naar Zwolle. Deze trein doet er tien minuten over. Voeg daar de tijd bij die mijn oude laptop toen nodig had om wakker te worden uit de slaapstand, en dan blijven maar weinig effectieve minuten over. Het gekke was, dat deze minuten bijzonder effectief bleken, en goede bruikbare pagina’s opleverden.
Aan de andere kant van het spectrum heb ik maandenlang alle tijd van de wereld gehad om te schrijven, en kreeg het niet voor elkaar meer dan een paar duizend woorden te produceren. Wie denkt dat een boek schrijven dus alleen kan als je ‘de tijd’ hebt, kan ik teleurstellen: zo werkt het niet.
Schrijven is vooral een kwestie van enorm veel discipline. Stephen Fry vertelde mij dat hij zich voor het schrijven van een boek opsluit in een afgelegen huisje. Deel twee van zijn autobiografie schreef hij in een vakantiewoning achter de H van het wereldberoemde Hollywoodbord. Hij stond iedere dag om vijf uur ‘s ochtends op, om tot ver in de middag door te werken. ‘Ik ben geen uil maar een leeuwerik,’ zei hij.
Starten om vijf uur ‘s ochtends is voor mij helaas geen optie. Om het personage Charles Winchester uit M*A*S*H te parafraseren: ik erken maar één ‘vijf uur’ per dag, en dat is die in de middag.
Wat wel werkt is mezelf af en toe even een denkbeeldige schop tegen het achterwerk te geven: nee, niet op Twitter kijken! Nee! Facebook dicht! Oooooh neee!! Sluit af dat spel! Het voelt af en toe alsof de helft van mijn brein een jongetje van 11 is: niet dom maar snel afgeleid.
Ook word ik ontzettend productief van onhaalbare deadlines. Ik kan uit ervaring zeggen dat het absoluut mogelijk is om een publicabel artikel van 2500 woorden te schrijven in een paar uur tijd, inclusief interviews en research.
En als het gaat om het schrijven van een boek is het ‘gewoon’ belangrijk om iedere dag te schrijven. Niet alleen als je er tijd voor hebt, niet alleen als je er zin in hebt en zeker niet alleen als je ‘inspiratie’ hebt. Over die laatste mythe schrijf ik een volgende keer nog wel.
