Schrijversblok

Reading time: 3 – 5 minutes

Ik zit met een ethisch dilemma. Stel, ik download wel eens een aflevering van een tv serie zonder er voor te betalen. Is dat fout? Zo op het eerste gezicht is het antwoord simpel: ja, dat is fout. Je moet immers betalen voor wat je gebruikt. Maar het is, als je er over nadenkt, niet zwart-wit. Sterker nog: ik denk dat dit zogenaamde ‘foute downloaden’ de sleutel is voor een veel beter gebruik van het medium TV.

Eerst even dat ethische dilemma in vier stappen:

1) Stel, ik neem een aflevering van een TV serie op van de BBC, op een DVD recorder. Dat mag. Geen discussie.

2) Stel, ik ben vergeten die aflevering op te nemen, maar een vriend van mij heeft dat wel gedaan. Ik leen die DVD. Dat mag. Geen discussie.

3) Stel, ik ben die aflevering vergeten op te nemen, en die vriend van mij ook. Maar een vriend van mij in Engeland heeft dat wel gedaan. Hij is zo vriendelijk om mij zijn DVD te sturen. Dat mag, toch?

4) Stel, zowel ik, als mijn vrienden in Nederland en in Engeland zijn vergeten die aflevering op te nemen. Een volslagen vreemde heeft hem echter wel en biedt hem op internet aan via Bittorrent. Dat mag niet. Waarom niet?

Opeens is het niet zo zwart-wit meer. Want ik had in theorie die aflevering zelf op kunnen nemen (of kunnen kijken) toen hij werd uitgezonden. Nu doe ik het later, dankzij iemand anders die zo vriendelijk was om hem op internet te zetten na het uitzenden.

Nu heb ik het in het voorbeeld over de BBC, een omroep waar geen reclame wordt uitgezonden. Als dezelfde serie nou wel reclame onderbrekingen heeft, is de situatie dan anders? Immers, de adverteerders betalen voor het uitzenden van de aflevering omdat er veel mensen naar kijken, die zo hun reclames zien. Mensen die een aflevering via Bittorrent aanbieden halen altijd alle reclame onderbrekingen er uit.

Maar er zijn apparaten (zoals TiVo in de VS) die automatisch bij het opnemen van een TV programma de reclame er uit filteren. Het is volkomen legaal om dit te doen. Vervelend voor de omroep, maar volkomen legaal. Een low-tech oplossing zou zijn de kamer verlaten ieder moment als er reclame is. Heb ik dan een misdaad gepleegd? Uiteraard niet.

Natuurlijk, ik snap wel dat omroepen graag willen dat zo veel mogelijk mensen tegelijk naar een uitzending kijken, zodat ze makkelijk reclame zendtijd aan adverteerders kunnen verkopen. Maar mijn leven voegt zich steeds minder naar de uitzendschema’s van de zenders. Ik heb niet altijd om half negen tijd om naar iets te kijken. Dat zou ik liever ‘s middags of ‘s ochtends doen.

Ik kan me daarom niet voorstellen dat TV in zijn huidige vorm blijft bestaan. Ik voorspel (hoop op) een systeem waarbij ik een abonnement neem op een zender, die een pakket series aanbiedt. Iedere week vullen ze de catalogus aan met de nieuwste afleveringen. De oude blijven beschikbaar. Ik kan er ieder moment van de dag voor kiezen om een beschikbare aflevering te kijken, al dan niet met reclame onderbreking (hoger abonnementsgeld voor minder of geen onderbrekingen). Bepaalde uitzendingen zoals het journaal en live events (sportwedstrijden) zijn uiteraard gewoon live te zien. Maar alles wat geen onmiddellijke actualiteit heeft zit in je a la carte pakket.

Ik ben er van overtuigd dan minstens de helft van de huidige ‘illegale’ downloads daarmee verdwijnt. En stiekem denk ik dat het misschien wel volledig naar de marge verdwijnt. Want een a la carte systeem zoals ik hier beschrijf voorziet in een behoefte die heel veel mensen blijken te hebben, en nu alleen maar op ‘illegale’ wijze kunnen bevredigen. In plaats van downloaders als criminelen te zien, zouden mediabedrijven ook eens goed kunnen kijken naar de manier waarop gewone mensen graag media willen consumeren. De omroepster en Loekie zijn inmiddels al verdwenen. Wanneer kan de TV gids ook de deur uit?

Reading time: 2 – 4 minutes

Ik rij over de N50 richting Zwolle. Ik wil afslaan maar er vormt zich een file. Auto’s staan al voorgesorteerd op de vluchtstrook. Ik ga langzamer rijden om te kijken of er een manier is om er veilig tussen te komen. In de spiegel zie ik de vrachtwagen. Ik geef gas.

Het volgende moment word ik wakker. Ik verbaas me dat het zo licht is in de slaapkamer.  Er is lawaai. Ik wil om me heen kijken maar iemand houdt me vast.

“Is dit een droom?” vraag ik.
“Nee, je hebt een ongeluk gehad. Je bent door een vrachtauto aangereden.”

Ik probeer het me te herinneren. Dan besef ik dat ik niet weet wie ik ben. Of waar ik naartoe ging. Waar ik woon.

“Wat is er in Godsnaam gebeurd?” roep ik.

“Luister naar me,” zegt de man die me vasthoudt. “Ik wil dat je nu goed naar me luistert. Je blijft rustig, hoor je? Stil blijven liggen.”

Uit mijn ooghoek zie ik alleen de zijkant van mijn auto. Een klein stukje rood in mijn blikveld. Mijn hoofd doet zeer. Ik voel aan mijn achterhoofd. Mijn hand zit nu onder het bloed. Ik weet weer wie ik ben. Waar ik woon. Waar ik werk.

Iemand heeft mijn telefoon in handen en vraagt me wie ze moeten bellen.

“Mijn vriendin, maar die is aan het werk.” Ik weet Goddank ook weer waar en vertel het hem.

De ambulance is er. Twee mannen in uniform helpen me op een brancard. Mijn nek wordt gefixeerd. Ik kan alleen nog maar naar boven kijken.

“Mijn iPhone!” roep ik. “Waar is mijn iPhone?”

Iemand duwt hem in mijn handen. Een van de ambulance mannen wil hem weer afpakken maar ik hou hem vast alsof het mijn reddingsboei is. Het scherm is nog heel. Gek genoeg is dat een grote geruststelling. Ik laat hem niet meer los.

Een vreemde rit volgt, waarin ik probeer een gesprek aan te knopen met het ambulance personeel. Ik maak grapjes en vraag beleefd naar hun namen. Ik krijg twee naalden in mijn arm voor infusen. Ik zeg dat ik naalden vervelender vind dan dat ongeluk.

Eenmaal in het ziekenhuis word ik binnenstebuiten gekeerd. Foto’s. Hersenscan. Mijn vriendin is er gelukkig. Nu al, denk ik. Hoe laat zou het zijn?

Alle tests zijn afgerond. De hersenscans laten niets vreemds zien. Ik kan voortaan naar die onderzoeken verwijzen als mensen denken dat ik vreemd ben. “Echt niet! Ik ben getest!”

Ik moet een nacht blijven. Kan ik nog net een lekkere ziekenhuismaaltijd meemaken (“koe loe yuk” maar meer “koe loe yeuch”).

Eenmaal thuis begint het herstellen. Hersenschudding, zei de Neuroloog. Thuis komt ook de emotie pas echt los. Bij mij en mijn vriendin. Langzaam komt het besef dat het ook anders af had kunnen lopen. En tot mijn verbazing realiseer ik me dat de clichés waar zijn. Opeens zijn een heleboel dingen waar ik me druk over maakte niet belangrijk meer. En anderen juist wel.

Inmiddels ben ik een stuk beter, maar nog steeds enigszins geschud. Mijn brein is wat traag. Ik ben snel moe. Maar volgens mijn vriendin ‘voorlopig onsterfelijk’.

Reading time: 2 – 2 minutes

Volgens nrc.next zijn er heel wat bedrijven die tegenwoordig astrologen(!) inhuren om hen te helpen belangrijke beslissingen te maken. Ik las dit met opengevallen kaak. Astrologen. Astrologie. Er zijn dus managers en directieleden die de beslissing of Jan Pieterse van de afdeling verkoop, divisie Oost, al dan niet een vast contract krijgt laten afhangen van iemand die beweert dat de positie die de Aarde inneemt ten opzichte van de zon, de maan, de planeten en miljarden sterren daarvoor relevante informatie is.

Astrologie is onzin. Het is erger dan onzin: het is absurd. Het is een stap verwijderd van een geit offeren als je bedrijfsresultaten tegenvallen. En tenzij jouw bedrijf een slagerij is, zie ik niet in hoe dit de koersen omhoog gaat stuwen.

Ik maak me niet alleen boos over de achterlijkheid van het idee om een astroloog advies te vragen, maar de manier waarop zoiets door veel mensen wordt goedgepraat of zelfs verdedigd. “De wetenschap weet ook niet alles,” zeggen ze dan. Of “Een beetje spiritualiteit kan toch geen kwaad?” Dat de wetenschap niet alles weet is net zo’n argument als zeggen: niet alles is te koop dus geld heeft geen zin. De wetenschappelijke methode (onderzoek, experiment) heeft ons technologieën opgeleverd waar mensen honderd jaar geleden niet eens van durfden dromen. Astrologie heeft nog nooit één betrouwbare en bewijsbare voorspelling opgeleverd en is inmiddels vele malen in herhaalbare experimenten ontkracht.

En wat betreft de ‘onschadelijkheid’: zeg dat maar tegen Jan Pieterse van Verkoop, divisie Oost, die geen nieuw contract krijgt omdat Venus in de buurt van Mars staat.

Ik ben vooral teleurgesteld dat mensen ondanks alle vooruitgang en briljante wetenschap nog steeds zo irrationeel kunnen zijn.

Blijkbaar ben ik net zo irrationeel als ik van mensen, die in de positie zijn om levensveranderende beslissingen te nemen, verwacht dat ze dit doen op basis van feiten.